پرنده کمر کولی بزرگ

کمر کولی بزرگ
Eastern Rock Nuthatch
کوردی؛ قولته

پرنده ای کوچک جثه اما بلند اواز، از راسته ی گنجشک سانان که مناطق کوهستانی ، بالاخص نقاط صخره سنگی را به عنوان زیستگاه برمیگزیند. با چهچه های  بلند ، رسا و اغلب طولانی خود روان  هر طبیعت گرد و کوهپیمایی را در صبحگاه و  شروع برنامه نوازش میدهد.
در میان کوهپیمایان کمتر کسی را میتوان یافت که اواز رسای کمر کولی در صبح دمان کوهستان توجهش را جلب نکرده باشد.

ویژگیهای ظاهری؛ پرنده ی کوچک ( طول حدود ۱۶ cm) با رنگ روتنه خاکستری ، سینه ی  سفید و شکم و زیر دم نارنجی رنگ  ، نوکی نیزه ای و  به نسبت جثه بزرگ و  قوی دارد. با  خط چشمی سیاه رنگ و  کشیده تا پس گردن که از بارزترین کلید های شناسایی این پرنده است.

زیستگاه؛ کمر کولی ها دره‌های تنگ و سنگی، کوهپایه‌ها و شیب‌های تند مناطق سنگی و صخره‌ای با بوته‌ها و درختان کوتاه و پراکنده، آبکندها و بیرون‌زدگی‌های سنگی و صخره‌ای لخت را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند.

پراکنش:
مقیم معمول و گسترده سراسر کوهپایه‌های سنگی و صخره‌ای سراسر کردستان و همچنین زاگروس و نیز اغلب  نواحی کشور و همچنین اغلب نقاط اوراسیاست.

زاد آوری:
جوجه‌آوری از اوایل تا اواسط فروردین آغاز می‌شود. تک‌همسر است و آشیانه‌اش به شکل قیف متوسط تا بزرگ، با دهانه گرد و کوچک و ساخته شده از گِل، مو، پر، سرگین حیوانات و صمغ و رزین گیاهان است که آن را اغلب در سطح عمودی تخته‌سنگ‌ها و صخره‌ها، شکاف صخره‌ها، بنا می کند. ( اشیانی امن و دور از دسترس مهاجمانی چون خزندگان و پستانداران کوچک)  درون آن کاسه کوچکی از خاروخاشاک، علوفه، خزه، پر، پشم و پوست مارها  جهت تخم‌ گزاری و خوابیدن روی تخم می‌سازد.

تغذیه: از حشرات و لارو آنها و همچنین دانه های گیاهی تغذیه می کند. قادر به شکستن‌ و خوردن مغز دانه های سختی چون بادام و امثالهم نیز هست. بدین گونه که دانه را در شکاف و درز های کوچک سنگ ها و صخره ها جا داده و با ضربات  نوک اسکنه مانندش پوسته سخت را جهت رسیدن به مغز دانه میشکند. از این رو   یکی از عادات غذایی جذاب و دیدنی را در دنیای پرندگان دارد که نشان از بهره هوشی سرشار و استفاده ی اگاهانه او در به کار گیری عوامل محیطی در انجام کارهایش دارد.

وضعیت حفاظتی: خوشبختانه این گونه درلیست iucn در رده ی LC ( کمترین نگرانی) طبقه بندی شده است.