کلاغ کوهی نوک زرد
Alpine Chough :نام انگلیسی
نام علمی: Pyrrhocorax graculus
کلاغ کوهی نوک سزخ
نام انگلیسی: Red-billed Chough
نام علمی: Pyrrhocorax pyrrhocorax
در کوهپیمایی ها در اغلب کوه های ایران ، بخصوص کوه های صخره سنگی ، جیغ و داد کلاغ هایی رو شنیده اید که متفاوت از صدای کلاغ های شهریست. کلاغ هایی که درارتفاعات بالا زیست میکنند و بالاعکس عمو زاده های شهری خود میانه ای با محیط شهری و ادمی ندارند. دو گونه کلاغهای کوهی نوک زرد و نوک سرخ پرندگانی از خانواده ی کلاغ ها ، اما در ظاهر و رفتار کاملا متمایز از هم خانواده هاشون هستن. همیشه در ارتفاعات بالا( اغلب بالاتر از ۲۵۰۰ متر از سطح دریا) و در مناطق صخره سنگی می زیند. گرچه کلاغ کوهی نوک سرخ گاهی در دامنه ها و کوهپایه هم مشاهده میشود.
مشخصات ظاهری: کلاغ های کوهی پرندگانی با جثه ی متوسط و پر و بال یکدست سیاه براق هستند. کلاغ کوهی نوک زرد دارای نوکی کوتاه به رنگ زرد دارد. پرندهای اجتماعی است و در دستههای کوچک و بزرگ در ارتفاعات بالا پرواز میکند. صدای منحصربهفردش در کوهستان به راحتی قابل تشخیص است.
کلاغ کوهی نوک سرخ نوکی بلندتر، خمیده و قرمز رنگ دارد. جثه کمی بزرگتر ، بالها پهن تر و شاهپرهای بال بیرون زدگی محسوس تری در پرواز دارند.
زیستگاه؛ کوهای صخره سنگی و ارتفاعات حدودا بیشتر از ۲۵۰۰ از سطح زمین را میپسندند.
پراکنش:
مقیم معمول و گسترده سراسر کوه های صخرهای زاگروس ، البرز و دیگر ارتفاعات ایرانند. و مهاجرت فصلی ندارند.

رژیم غذایی:
به طور کلی از حشرات و بیمهرههای خاکزی و در زمستان از میوههای گوشتی ساده تغدیه میکند.
زادآوری و تولید مثل:
از اواسط فروردین،اغلب به شکل کلونیهای کوچک آشیانه های خود را در شکاف صخرهها، بیرونزدگیهای سنگی و لبهٔ غارها با ساقه، شاخه و ریشه میسازد و داخلش را با برگ و پشم و علوفه پر میکند. جوجهها ابتدا کرکی و ناتوان بوده و برای تغدیه به والدینشان وابسته هستن، دو الی سه هفته برای تغذیه از والدین کمک میگیرند و بهتدریج مستقل میشوند. حدودا در یک ماهگی بزرگشده و توان پرواز می یابند.
وضعیت حفاظتی: خوشبختانه این گونه درلیست iucn در رده ی LC ( کمترین نگرانی) طبقه بندی شده است.

بهنام قربانی
کوه های البرز. سمنان

غلامرضا فرخ نسب
کوه های زاگروس، کردستان